Tek dal sigara satışı, öğrencileri tiryaki yapıyor

Sigara bırakma polikliniklerine başvuran yüzlerce kişiden biri olan 17 yaşındaki E.K.'nin sözleri bu illete başlamanın ne kadar kolay olduğunu gözler önüne seriyor: "Sigara içmemizin en önemli sebebi okulun karşısındaki bakkalın tanesi 50 kuruştan dal dal sigara satması."

Sigara yasağının başlamasıyla birlikte sayısı hızla artan polikliniklerde çarpıcı bir gerçek ortaya çıktı. Küçük yaştaki öğrenciler bile tiryakilikten kurtulmak için polikliniklerin kapısını aşındırıyor. Kız öğrencilerden E.K. "Sigara içmemizin en önemli sebebi, okulun karşısındaki bakkalın tanesi 50 kuruştan dal dal sigara satmasıydı." diyor. Sınav notunun kötü olması üzerine arkadaşlarının "Bir taneden bir şey olmaz." demesiyle sigaraya başladığını belirten bir başka öğrenci E.K. ise "Bir ay boyunca nikotin sakızı kullanarak bu illetten kurtuldum." ifadesini kullanıyor.

Eda K., lise 9. sınıf öğrencisi 17 yaşında bir genç kız. Sigarayı bırakalı 3 ay oldu. Sigarayla birlikte kendisini sigara içmeye teşvik eden eski okuldaki arkadaş grubuna da veda etti. Eda K.'nin sigarayı bırakma hikâyesi kendisi gibi tiryaki olan annesinin muayene için gittiği Kadın ve Aile Sağlığı Merkezi'nde sigara bırakma polikliniklerinden haberdar olmasıyla başladı. 3 hafta nikotin sakızı kullanarak sigaradan kurtulan Eda'nın sigaraya başladığı dönemle ilgili anlattıkları endişe verici tabloyu gözler önüne seriyor. İlköğretim 6. sınıftayken okul çıkışında arkadaşlarının 'bir kere çek' demesiyle sigaraya başladığını söyleyen Eda, 45 kişilik sınıflarında 15 öğrencinin sigara içtiğini anlatıyor. İstedikleri zaman okul dışına çıkıp sigaralarını içip geri gelen öğrenciler okul tuvaletinde bile sigara içebiliyorlardı. Okul müdürü ise bu duruma karşı ilgisizdi. Eda'ya göre öğrencilerin birçoğu okuldaki arkadaş ortamında sigaraya başlıyor. 'Bir kere çek' denilerek uzatılan tek dalla sigaraya başlayan genç kız yavaş yavaş tiryaki haline geliyor. Okulun karşısındaki bakkaldan tanesi 50 kuruşa dal dal sigara aldıklarını belirten Eda, bazı arkadaşlarının, ailelerinin cüzdanından habersizce 2-3 lira kaçırdıklarını aktarıyor. Sigara da tek dal halinde satıldığı için bu paranın yeterli olduğunu söylüyor.

Açıköğretim Lisesi öğrencisi E.K. ise henüz 10 yaşındayken okuldaki ve mahalledeki arkadaş ortamından etkilenerek sigaraya başlamış. E.K., 3 ay önce bir arkadaşının kolundan tutup çekmesiyle polikliniğe gelmiş. Böylece 7 yıldır içtiği sigaraya 'elveda' demiş. E.K.'nin sigarayla tanışması ise karne stresinden kaynaklanıyor. Sınav notunun 1 olduğunu öğrenip sinirlenen E.K.'ye arkadaşlarından teklif geliyor. 'Sinirini alır, bir taneden bir şey olmaz' diyen arkadaşlarına genç hayır diyemiyor ve böylece sigaraya başlıyor. E.K., mahalle ortamında gençlerin tanıdık bakkallarla 'kanki' olarak tek dal ya da paket sigara rahatça aldığını söylüyor.

İBB Kadın ve Aile Sağlığı Merkezleri görevlisi Dr. Seyhan Gülce, birçok çocuğun ailesinden habersiz içtiğini söyleyerek "Gittiğimiz okullardan aldığımız bilgi ve izlenimlere göre sigara içen öğrenci sayısı bir hayli fazla ve bu durumu tetikleyen en önemli sebep tek dal sigara satışı." ifadelerini kullanıyor. Sağlık Danışma sorumlusu Yeliz Ekim de 18 yaş altı gençlerin sigaraya başlamasında birinci faktörün arkadaş çevresi olduğuna dikkat çekiyor.